Over waardegedreven zorg is de afgelopen jaren al veel geschreven. Uitgangspunt is om zorg te leveren die het best passend is bij de (medische) situatie en persoonlijke voorkeur van de patiënt. Het is een belangrijk onderdeel in het Integraal Zorgakkoord (september 2022). Maar daadwerkelijk toepassen van waardegedreven zorg blijkt in de praktijk nog niet zo makkelijk. Want hoe begin je als organisatie? Welke stappen heb je hiervoor nodig? En wellicht nog wel het allerbelangrijkste: hoe krijg je mensen mee in deze beweging? Met mijn kennis en ervaring begeleid en ondersteun ik organisaties hierbij.
Patiënten willen en kunnen steeds vaker meebeslissen over de zorgbehandeling die ze krijgen. Zoals hierboven beschreven is er behoefte aan een behandeling die past bij hun persoonlijke situatie en voorkeuren. Dat kan voor iedereen namelijk anders zijn. Een onderdeel hiervan is het inzichtelijk maken van verwachte zorguitkomsten: de resultaten of gevolgen van een behandeling.
Denk hierbij aan klinische uitkomsten (zoals het aantal complicaties na een operatie) of patiënt-gerapporteerde uitkomsten (zoals de mate van pijn). Zorguitkomsten worden voor verschillende doeleinden gebruikt:
Zorgverleners kijken samen naar zorguitkomsten om hiervan te leren en waar nodig te verbeteren. Dit kan binnen één zorgorganisatie of tussen verschillende zorgorganisaties. Hierdoor ontstaat een continue leer- en verbetercyclus om de kwaliteit van zorg voor patiënten te verhogen.
Zorgverleners bespreken samen met de patiënt de best passende behandeling. Zorguitkomsten kunnen dit gesprek faciliteren.
Zorguitkomsten worden publiekelijk inzichtelijk gemaakt zodat patiënten beter weten wat ze kunnen verwachten van de geleverde zorg. Daarnaast kunnen ze zo een bewustere keuze maken voor een zorgorganisatie.
Binnen iedere zorgorganisatie wordt momenteel veel data geregistreerd in verschillende systemen, zoals het elektronisch patiëntendossier of een andere datacapture tool. Door deze data slim te analyseren kan er een accuraat beeld geschetst worden over verwachte zorguitkomsten op basis van de historie. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het aantal complicaties na een bepaalde operatie of de mate van pijn die patiënten ondervinden. Informatie die relevant kan zijn voor patiënt en zorgverlener. Veel zorguitkomsten zijn op deze manier inzichtelijk te maken. Het begint met het definiëren van de doelgroep en je af te vragen welke data (stukjes informatie) nodig zijn om een bepaalde vraag te kunnen beantwoorden. Wat voor de ene aandoening van belang is, hoeft immers voor een andere aandoening niet relevant te zijn. Na het analyseren van de data wordt de opgeleverde informatie visueel gemaakt in bijvoorbeeld interactieve dashboards of folders. Het biedt de mogelijkheden om in en buiten de spreekkamer het juiste gesprek te voeren.
Het inzichtelijk maken van zorguitkomsten is één onderdeel, maar het leren inzetten van zorguitkomsten in de praktijk is net zo belangrijk. Wat kun je met deze informatie? Hoe gebruik je het in je dagelijkse praktijk? Wellicht merk je binnen jouw organisatie dat zorgverleners en andere gebruikers (projectleiders, kwaliteit en veiligheid adviseurs, management) er nog niet bekend mee zijn. Dat is niet vreemd, want ze zijn er niet voor opgeleid en het vraagt om een nieuwe manier van kijken naar de geleverde zorg. Daarnaast vraagt het ook andere (gespreks)vaardigheden van zorgverleners. De rol van de patiënt verandert ook. Begeleiding is nodig om het bespreken van zorguitkomsten in de spreekkamer een gewoonte te laten worden. Hoe neem je iedereen mee in het proces? Hoe leer je zorgverleners en andere gebruikers om te kijken naar de uitkomsten? Wat kunnen ze ermee en hoe helpt het hen verder? Juist deze menselijke veranderkant staat centraal in mijn begeleiding, want alleen samen kunnen we dit succesvol implementeren.
Het inzichtelijk maken van zorguitkomsten is één onderdeel, maar het leren inzetten van zorguitkomsten in de praktijk is net zo belangrijk. En het leren inzetten van zorguitkomsten is voor veel zorgorganisaties nog relatief nieuw. Wellicht voor jou en jouw organisatie ook. Zorgverleners en andere gebruikers (projectleiders, kwaliteit en veiligheid adviseurs, management) zijn er nog niet bekend mee en ze zijn er niet voor opgeleid. Het vraagt om een nieuwe manier van kijken naar de geleverde zorg. Waar momenteel nog relatief weinig aandacht aan wordt besteed is de ‘zachte’ kant van uitkomstgericht werken. Hoe neem je iedereen mee in het proces? Hoe leer je zorgverleners en andere gebruikers kijken naar de uitkomsten? Wat kunnen ze ermee en waarom zouden ze dat willen? Wat hebben zij hieraan? Weer iets wat ze ‘moeten’ en hoe kan je dit veranderen in een ‘hier wil ik mee werken en dit is leuk’ mentaliteit?
Daarnaast vraagt het ook andere (gespreks)vaardigheden van zorgverleners en patiënten. Hoe ga je het goede gesprek aan over zorguitkomsten in de spreekkamer? Welke rol heeft een zorgverlener daarin en welke rol kan een patiënt hierin spelen?
Mijn naam is Anouck Splinter en ik adviseer en ondersteun zorgorganisaties bij het inzichtelijk maken van zorguitkomsten en het leren inzetten van zorguitkomsten. Het is mijn doel om het gebruik van zorguitkomsten een gewoonte te laten worden, een vast onderdeel van de dagelijkse praktijk. Zowel in de spreekkamer met de patiënt, als buiten de spreekkamer tussen zorgverleners onderling.
Met mijn jarenlange kennis en ervaring binnen de waardegedreven zorg weet ik wat er nodig is om tot het gewenste resultaat te komen, zowel inhoudelijk (welke stappen zijn er nodig?) als de menselijke kant (hoe neem je iedereen mee in het proces?). En juist deze menselijke kant, het samenwerken met alle betrokkenen op de werkvloer, is voor mij heel belangrijk. Ik streef altijd naar verbinding en onderling vertrouwen bij alle betrokkenen. Zorg blijft mensenwerk. En zorguitkomsten kunnen ondersteunend zijn aan dit mensenwerk. En hierdoor de best passende zorg te leveren voor iedere patiënt.
